Tag Archives: RSS

Labirintoan

0
800px-Labyrinth_at_Chartres_Cathedral

Iturria: https://en.wikipedia.org/wiki/Labyrinth#mediaviewer/File:Labyrinth_at_Chartres_Cathedral.JPG | Lizentzia: cc-by-sa

Googlek, YouTube zerbitzuko RSS bidezko jarioak eten ditu. Aurretik ere, RSSaren aurka egin izan du enpresak; erabaki gogorrena, beharbada, bere zerbitzua zen Google Reader itxi zuenean.

Webgune batean maiz eguneratzen den edukia jasotzeko edota harpidetzeko aukera ematen duten fitxategiak dira RSS jarioak. Informazioaren bila joan beharrean, jario irakurgailu baten bidez era erosoan jasoko dugu berritasunik dagoenean.

Hori baino gehiago ere badira. Formatu estandar horri esker, webgune bateko informazioa zurrupatu eta beste leku askotan zabal edo erakuts daiteke. Nolabait sortzen duzun hori hedatzeko sistema automatizatuak egin daitezke.

Bada, Googlek RSSaren aurka egin nahi du, oraingoan YouTubeko bideo berrien jarioak etenez. YouTubeko bideoak jario irakurgailu bidez jaso edota RSS baliatuz bere webgunean erakusten zituztenak jai izango dute hemendik aurrera.

Google Reader itxi zenean, Feedly eta Flipboard tresnek gorakada izugarria izan zuten. Erabiltzen zutenetako askok oraindik ere beste tresna horien bidez erabiltzen dituzte.

Oraingoan, berriz, zailagoa izango da, eguneraketak jasotzeko era bakarra posta bidezkoa eta beren zerbitzu bidezko harpidetza izango da. Azken urteetako joera markatuena hauxe da, beren zerbitzuen morroi bihurtu nahi ditu erabiltzaileak. Google labirinto batean bilakatu da.

RSS jarioak kentzearen erabakia ez da erabaki tekniko soila, estandar irekien erabileran atzerapauso bat ere bada. Ez da bakarra, Hangout zerbitzuan ere aurretik erabiltzen zen XMPP edo Jabber protokoloa erabiltzeari uko egin zion. Beste arlo askotan oraindik web ireki baten aldeko tresna irekiak erabiltzen baditu ere, elkarrekintzarako aukera ematen dutenak gero eta gehiago baztertzen ari da. Kontuz ibili beharko da Google oreka zaila honetan. Jendeak bere zerbitzuak erabiltzen jarraituko du, baina ez behartuta; Google+ da horren adibide larriena, beharbada. Obsesio apur batekin ari da dena G+ sare sozialera bideratu nahian. Azken albisteen arabera, bilaketa emaitzetan ere erabakigarria izan daiteke sare sozial honetan egon ala ez.

Bere labirintoan nahi gaitu Googlek, baina labirinto gehienetatik ateratzeko bidea esku bat pareta batean jarrita mantenduz aurrera egitean datza soilik.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Reader jarioei agur

5

Reader zerbitzua bertan behera utziko du Googlek. RSS jarioak irakurzteko Googleren zerbitzua, jende askorentzat informazioa jasotzeko tresna nagusia da.

Googlek bere zerbitzuen garbiketari jarraipena ematen dio pauso berri honekin. Bere esanetan, jario irakurgailua gero eta gutxiago erabiltzen da. Eta ez da harritzekoa. Google Currents atera zutenean aipatu genuen, Twitter eta Facebook bezalako sare sozialak orokortu zirenetik RSS jarioetako irakurketak gutxitu zirela. Googlek baina, arrazoi gehiago izango ditu pauso hau emateko. Bere baliabideak berrantolatzen ari da eta irabazi ekonomikorik ematen ez dizkioten zerbitzuak soberan ditu, batez ere mantenu kostu handiak suposatzen badizkiote. Trafikoa dollarretan bihurtzeko bide errazagoak bilatzen ari da eta Google+ izan daiteke horietako bat.

rss

Honek ez du esan nahi orain Google+ alternatiba izan behar duenik. Nahiz eta iturri batzuetako informazioa jasotzeko balio duen, ez da RSS jarioen baliokidea. Reader irakurgailuaren erabiltzaile bazara eta RSS-ak irakurtzen jarraitu nahi baduzu, besterik gabe, beste irakurgailu bat hautatu beharko duzu. Lehen pausoa zure jarioen zerrenda deskargatzea izango da. Jarioak OPML formatuan aurkitzen dira. Deskargatu ahal izateko Google Takeout gunera joan beharko duzue. Zip motako fitxategia deskargatu ondoren, “subscriptions.xml” izeneko OPML fitxategia destrinkotu beharko da. Bukatzeko, fitxategi hau gure jario irakurle berrian kargatu beharko dugu.

Bide asko daude RSS jarioak irakurtzeko. Irakurleak bi motakoak izan daitezke. Interneteko web zerbitzuak eta gure mugikor, PC eta abarretan instalatu ditzakegunak. Web zerbitzuen artean orain arte Reader zen gehien erabiltzen zena, baina badaude beste batzuk: FeedlyThe Old ReaderNewsBlur eta GoodNoows askoren artean. Aplikazioen munduan aukera handiagoa dago. Sistema Eragile bakoitzak bere aukerak ditu, bai mahai gainekoak eta baita mugikorrak ere. Gnome mahaigain sisteman adibidez Liferea da ezagunena.

Web zerbitzuek erraztasun handiagoa ematen digute. Web orrialdeak irakurtzen dituen gailu ororekin irakurri ahal izango ditugu jarioak. Aplikazioen bidez aldiz, gailu desberdinetatik irakurri nahi baditugu, sinkronizatu ahal diren aplikazioak aurkitu beharko ditugu (beti ere arazo gehiago izango ditugu gailu mota askotarako bateragarritasuna bilatu nahi badugu). Web zerbitzuek informazio guztia hodeian gordetzen dute, eta zerbitzua oso fidagarria ez bada egunen batean gure jarioak galtzeko aukera izan genezake. Aplikazioek aldiz gure gailuetan gordetzen dute informazio guzti hori. Aplikazio eta web zerbitzuen artean badaude alde positiboak eta negatiboak, eta gure erabileraren arabera aukeratu beharko dugu.

Hala ere badago hirugarren bide bat. Tiny Tiny RSS bezalako tresna bat instalatu dezakegu. Software Libreko tresna hau web zerbitzua moduan ibiliko da. Guk nahi dugun zerbitzarian instalatu dezakegu eta zerbitzua gure lagunei edo lankideei eskaini. Hau da, tresna honen bidez gure Reader propioa eraiki dezakegu.

Googlek agur esaten dio bere RSS irakurgailuari, baina askotan aipatu bezala, RSS-ak ez daude hilik, eta oraindik ere albiste asko eta asko eman beharko dute Interneten. Infoxikazio garai hauetan tresna hauek behar beharrezkoak dira eta etorkizunean ere hala izango dira.

Artikulu hau Gaur8 astekarian publikatu da.

Erlazionatutako bidalketak:

Aaron Swartz hil da

1

Aurreko ostiralean, Aaron Swartzek bere buruaz beste egin zuen. New Yorkeko bere etxean topatu zuten hilik. 26 urte bakarrik zituen, baina bere heriotza Internet zabalean sentitu da. Internet askearen aldeko aktibista zen Aaron. Jakintza libreki Internetetik zabaltzea zen bere helburuetako bat, eta horren alde lan andana egin du.

14 urterekin Interneteko RSS espezifikazioaren sortzaileetako bat izan zen. Tresna hau momentu oro erabiltzen da Interneten blogetako eta webguneetako albisteak jario bidez zabaltzeko. Jario hauek aplikazio edo webgune bidez irakurtzen dira, iturri ezberdinetako albisteak leku bakarrean jarraitu ahal izateko. Honi esker W3C, Interneteko estandarrak erregulatzen dituen erakundeko kide bilakatu zen.Aaron_Swartz_profile

Reddit webgune famatuaren garatzaileetako bat izan zen. Webgune hau loturak konpartitzeko eta hauek ematen duten informazioaren inguruan eztabaidatzeko sortu zen. Gaur egun, Alexa rankingaren arabera Interneteko 112. webgune famatuenetakoa da.

Creative Commons lizentzien sortzaileetako bat izan zen Larry Lessigekin batera. Edukiak legez libreki zabaldu ahal izateko tresna garrantzitsua izan dira lizentzia hauek.

Internet Archive erakundearentzako ere lanean ibilitakoa da. Irabazi asmorik gabeko erakunde honek Interneteko webguneen artxibategia mantentzen du. Webguneen orrialdeak gordetzen ditu denbora tarte ezberdinetan hartuak. Webguneen iraganeko itxura kontsultatzeko (martxan dirauten webguneak eta desagertu direnak) balio du. Zerbitzu hau izugarri handia da. Bertan 240.000.000.000 helbide kontsultatu daitezke. Aaron Swartzek erakunde honen zerbitzu berri batean egin zuen lan. Open Library izeneko zerbitzu hau domeinu publikoan dauden liburuen liburutegia da. Bertan, literaturaren klasikoetatik hasi eta gaur egungo sorkuntzetara luzatzen den liburu zerrenda luzea topatuko dugu.

SOPA legearen aurka ekiteko kanpainetan ere lan egin du. Demand Progress izeneko erakundea sortzen lagundu zuen, pribatutasuna eta Interneteko askatasunaren alde lan egiten duena. Zorionez, erakunde honen laguntzaz besteak beste SOPA/PIPA legeak gelditzea lortu zen.

Baina beharbada, bere lan edo ekintzetatik famatuena, antza denez, bere heriotza probokatu zuena da. AEBetako MIT institutuan copyright lizentziarekin gordeta zeuden milioika artikulu liberatzen saiatu zen. Institutuko barneko saretik, berak sortutako script baten bitartez, 4 milioi artikulu zientifiko liberatzen saiatu zen bere ordenagailuaz baliatuta. Artikulu zientifiko hauek Interneten zabaltzeko helburua zuen. Ekintza burutu ezinik geratu zen ordea. Aaron Swartz ekintzaren egile bezala harrapatu zuten eta artikulu hauek zabalduko ez zituela onartu behar izan zuen. Dena den, fiskaltzak Aaronen aurkako salaketa jarri zuen copyright lizentziapean “lapurtutako” artikuluengatik. Familiak dioenez, azken hilabeteetan gogor kolpatu zuen egoera honek. Fiskalak milioi 1 dollar eta 35 urteko espetxe zigorra ezarri nahi zion. Epaiketa 2013ko udaberrian hastear zen, baina heriotzaren ondorioz, Aaroni kargu guztiak kendu dizkiote. Beranduegi tamalez.

Gertakizun hauen ondorioz, sarean kanpaina ugari sortu dira. Interneten sinadurak biltzen ari dira Aaronen aurka salaketa jarri zuen fiskala kaleratzeko. Dagoeneko 40.000 sinadura baino gehiago bildu dituzte. PDFtribute.net ere kanpaina hauetako beste bat da. Bertan Twitterretik estekatutako milaka dokumentu zientifiko batu dituzte. Baina kanpaina garrantzitsuena seguruenik, berak egindako lana jarraitzea izango da. Kultura eta jakintza libreki sortu, zabaldu eta lortzeko lanean. Askatasunaren aurka borrokatzen duten etsaiei aurka eginaz. Internet askeago bat eraikiz, bizitza askeago bat izateko.

Artikulu hau Gaur8 astekarian publikatu da.

Erlazionatutako bidalketak:

cuRRentS

0

imageInformazioa eskuratzeko ohiturak aldatzen ari dira. Jaso nahi dugun informazioa modu askotara jaso dezakegu; webguneetatik, blogetatik, RSS irakurgailuetatik, sare sozialetatik… Gure ohituren arabera informazioa modu batera edo bestera kontsumitzen dugu. Baina informazioa jasotzeko aukeratzen dugun tresnak jasoko dugun informazioa baldintzatzen du.

Gaur egun ezagutzen ditugun sare sozialak iritsi baino lehen blogak informazio iturri garrantzitsuak ziren. Blogek komunitate txikiak sortzeko ahalmena dute. Blogean jorratzen diren gaien inguruan interesaturiko jendea erakartzen dute eta eztabaida sortzeko tresna aparta dira. Gaur egun, sare sozialek blogen aktibitatea txikitu dute. Egia da Interneteko sare sozialek eztabaidara jende gehiago ekarri dutela, baina ziurtasun berdinarekin esan dezakegu sakontasun maila ere askoz ere txikiagoa dela.

Askok web nabigazioa edota jarioetara harpidetza albo batera utzi eta Interneteko sare sozialetako jario bidez jasotzen dituzten informazioak bakarrik kontsumitzen hasi dira. Honek hiru ondorio zuzen ditu: alde batetik informazioa zenetik jasoko dugun aukera dezakegu nolabait, baina ez zein informazio jasoko dugun. Beste alde batetik, gure sare horrek beharrezkoa dugun informazio guztia ematea espero dugu, gure informazio esparrua asko murrizteko arriskua dago. Azkenik, informazioa egituratzeko eragatik, karaktere mugengatik eta jario-komunikazio motarengatik… eztabaiden sakontasuna txikiagoa izaten da.

Informazio fluxu hori kudeatzeko tresna asko egon dira eta horien artean interesgarrienetako bat RSS jario irakurgailuen erabilera. Horri esker, gune batera harpidetu eta bertako albisteak jasotzeko aukera genuen. Egia da ere, kasu batzuetan RSS jarioen helbidea ezagutu eta mekanika ez zela guztiz erosoa eta hori izan daiteke hauen gainbeheraren arrazoietako bat.

Hala ere, RSSak informaziora harpidetu eta era errazean zabaltzeko tresna izaten jarraitzen dute. Helbide askotako edukiak integratzeko aukera handiak eskaintzen dituzte. Orain erronka eduki horiek guztiak era eroso, erakargarri eta formatu anitzean bisualizatzean dago gakoa. Horretarako argi dago gailu mugikorren garrantzia eta horietara egokitzeko beharra. Eremu honetan kokatu ditzakegu flipboard.com, pulse.me, scoop.it eta Google Currents.

Google Currents-en bidez gailu mugikor, tablet eta antzekoetara egokitzen diren publikazioak sortzeko aukera ematen duen tresna da. Bertan edukiak txertatzeko aukera erraza ematen du jarioak, bideoak, dokumentuak eta beste mota batzuetako edukiak inportatu eta gailu ezberdinetan aukeratutako eran bisualizatzeko aukera ematen du.

Android eta iPhone mugikorreteako aplikazioen bidez publikazio horietara harpidetu gaitezke era errazean eta lineaz kanpo ere ikusi ditzakezu jasotako eduki guzti horiek.

Publikazio bat sortzea oso erraza da, jakintza minimo batzuk edukita berehala sortu dezakezu zure publikazio propioa. Hala ere, prozesu honetan oraindik ere arazo batzuekin topatuko zara. Batetik, Chrome nabigatzailea erabiltzera behartuta egongo zara eta bestetik euskara oraindik ez da hizkuntzen artean agertzen. Hau horrela balitz, itzulpen automatiko bidez beste hizkuntza batzuetara itzultzeko aukera automatikoa gaitzeko aukera izango genuke.

Google-en helburua argia da, informazioa bide honetatik kontsumitzeko aukerak emanez publizitate kanal berriak lortu nahi ditu; estrategikoa den mugikortasunaren eremuan. Erabiltzaileontzat, RSSen kulturaren parte bat berreskuratzen duen tresna da, baina ordainetan informazio bitartekari jartzen dugu Google berriro ere.

Artikulu hau Gaur8 astekarian publikatu da.

Erlazionatutako bidalketak: