Tag Archives: Google

Labirintoan

0
800px-Labyrinth_at_Chartres_Cathedral

Iturria: https://en.wikipedia.org/wiki/Labyrinth#mediaviewer/File:Labyrinth_at_Chartres_Cathedral.JPG | Lizentzia: cc-by-sa

Googlek, YouTube zerbitzuko RSS bidezko jarioak eten ditu. Aurretik ere, RSSaren aurka egin izan du enpresak; erabaki gogorrena, beharbada, bere zerbitzua zen Google Reader itxi zuenean.

Webgune batean maiz eguneratzen den edukia jasotzeko edota harpidetzeko aukera ematen duten fitxategiak dira RSS jarioak. Informazioaren bila joan beharrean, jario irakurgailu baten bidez era erosoan jasoko dugu berritasunik dagoenean.

Hori baino gehiago ere badira. Formatu estandar horri esker, webgune bateko informazioa zurrupatu eta beste leku askotan zabal edo erakuts daiteke. Nolabait sortzen duzun hori hedatzeko sistema automatizatuak egin daitezke.

Bada, Googlek RSSaren aurka egin nahi du, oraingoan YouTubeko bideo berrien jarioak etenez. YouTubeko bideoak jario irakurgailu bidez jaso edota RSS baliatuz bere webgunean erakusten zituztenak jai izango dute hemendik aurrera.

Google Reader itxi zenean, Feedly eta Flipboard tresnek gorakada izugarria izan zuten. Erabiltzen zutenetako askok oraindik ere beste tresna horien bidez erabiltzen dituzte.

Oraingoan, berriz, zailagoa izango da, eguneraketak jasotzeko era bakarra posta bidezkoa eta beren zerbitzu bidezko harpidetza izango da. Azken urteetako joera markatuena hauxe da, beren zerbitzuen morroi bihurtu nahi ditu erabiltzaileak. Google labirinto batean bilakatu da.

RSS jarioak kentzearen erabakia ez da erabaki tekniko soila, estandar irekien erabileran atzerapauso bat ere bada. Ez da bakarra, Hangout zerbitzuan ere aurretik erabiltzen zen XMPP edo Jabber protokoloa erabiltzeari uko egin zion. Beste arlo askotan oraindik web ireki baten aldeko tresna irekiak erabiltzen baditu ere, elkarrekintzarako aukera ematen dutenak gero eta gehiago baztertzen ari da. Kontuz ibili beharko da Google oreka zaila honetan. Jendeak bere zerbitzuak erabiltzen jarraituko du, baina ez behartuta; Google+ da horren adibide larriena, beharbada. Obsesio apur batekin ari da dena G+ sare sozialera bideratu nahian. Azken albisteen arabera, bilaketa emaitzetan ere erabakigarria izan daiteke sare sozial honetan egon ala ez.

Bere labirintoan nahi gaitu Googlek, baina labirinto gehienetatik ateratzeko bidea esku bat pareta batean jarrita mantenduz aurrera egitean datza soilik.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Txin txin

0
Egilea: HLundgaard | Lizentzia: cc-by-sa

Egilea: HLundgaard | Lizentzia: cc-by-sa

Ekonomia eta teknologiak harreman handia dutela jakina da; hurrengo urtean berrikuntza teknologikoek bultzatuta arlo horretan izango diren aldaketak handiak izango dira, baina ez dira teknikoak soilik izango, nahiz eta horiek deigarriak izan.

Ordainketa sistemetatik hasita NFC teknologiak, QR kode bidezko ordainketak, gailu mugikorrak datafono bihurtzen duten gehigarriak… Asko dira esperimentatzen ari diren bideak. Denek moneta gabeko diru trukea bilatzen dute, baina hori da batzen dituen gauza bakarra. Estandar borroka berri baten atarian gaudela esan dezakegu lasai asko.

Dirua beraz digitala izango da; horrela da orain ere, nahiz eta oraindik monetarekin erlazionatzen dugun askotan. Guztiz digitala dena Bitcoin moneta da. Ikusteko dago oraindik Bitcoin bezalako monetek eman dezaketena. Horretarako, ekonomia erreal baten sostengua eta momentu honetan duen balio aldakorra amaitu beharko du.

Dirua lortzearen alorrean crowdfunding-ak boluntarismoaren muga hautsiko du, eta orain arte bankuek hartzen zituzten merkatu zati batzuetan eragin zuzena izan dezake. Hau da, crowdfunding-a ekonomia errealean eragin handiagoa du orain, txikia oraindik, baina gero eta handiagoa. Crowdlending-ak gobernuz kanpoko erakundeen ingurunea eta anglo mundutik beste arlo batzuetara ere igaroko da. Pertsonek elkarri ematen dizkioten kreditu txikiak gero eta maizago eta ohikoagoak izango dira. Horretarako plataforma ugari sortu, beste batzuk desagertu eta gutxi batzuk egonkortu behar dute.

Bankuak adi daude aldaketa horiei guztiei, haien bitartekaritza oraindik beharrezkoa bada ere kasu askotan beharrezkoa ez eta hautazkoa bihur baitaiteke. Beste batzuen bidea kontrakoa da, gure jendartean duten zentralitatea baliatuz banku bilakatu nahiko dute. Google, Apple eta Amazon bezalakoek orain arte bankuek ematen zituzten kreditu txikiak eta gordailuak kudeatu nahiko dituzte.

Bitartekaritzarik gabeko sistemak posible izaten hasten direnean, haiek saihesten saiatuko dira batzuk zein besteak. Ikusiko dugu horien aurrean beste bide posible horiek zein eginkizun jokatzen duten. Alternatiba erreal eta orokor bat izatetik urrun daude oraindik, baina sortu berri diren tokiko monetak bezala, (euskoa, ekhia, ogerlekoa) beren tokia bilatu beharko dute.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Erlazionatutako bidalketak:

Interneteko egitasmoen erakusleiho

0
websummit_talaios_dublin

Teknologia berrien inguruan lanean ari diren 10.000 lagun elkartu dira
Egilea: Gorka Julio | Lizentzia: cc-by-sa

Interneten inguruko Europako bilkura garrantzitsuena egin da aste honetan Dublinen. Web Summit izeneko bilkuran, Interneten eta teknologia berrien inguruan lanean diharduten 10.000 bat lagun elkartu dira. Munduko 10.000 burmuin adimentsuenetakoak, bilkuraren leloan irakur zitekeenez. Munduko hainbat egitasmok euren lanak aurkeztu dituzte.

Hainbat hitzaldi ere izan dira, bost gune nagusitan banatuta: areto nagusia, marketing digital gunea, hodeiari buruzko gunea, garatzaileen gunea eta liburutegia. Horretaz gain, mintegientzako gune bat ere bazegoen General Assenbly ekimenak antolatuta, eta, horretaz gain, baziren behintzat hiru gune enpresa edo proiektuei buruzko hitzaldi laburrak egiteko.

Janak eta edanak ere izan du bere tokia Food Summit delakoan. Bertan, Irlandako ekoizleek (http://goodfoodireland.ie/ ) zuzenean egun horietan bertan zeuden pertsonentzako janaria prestatu zuten. Egunean izan ezik, gauean ere Night Summitak Dublin erdigunea ekitaldiaren parte bihurtu dute. Bideo joko erakustaldiak, DJak, artisten lanak eta, nola ez, kontzertuak ekitaldiaren parte izan dira.

Bi egunez, mundu osoko hainbat egitasmok beren lana erakusteko aukera izan dute. Aipagarria da, bereziki, Alpha Village izeneko eremuan elkartutako startup delakoen, berriki sortu diren enpresa proiektuen, zerrenda. Teknologia berriak baliatuta, negozio eredu berritzaileen bila ari diren enpresak dira startup-ak. Dublinen ehunka elkartu ziren; horien artean, Euskal Herritik abiatutako zenbait.

Bi mundu, erdibide bat

Nazioarteko 3.000 hautagairen artean Euskal Herriko bi enpresa izan ziren hautatuak, gutxienez, beren lana Dublingo Web Summiten erakusteko. Blogen bidez produktu eta zerbitzuak ezagutzera emateko Blogonbrands.com egitasmoa izan zen horietako bat. Haritz Rodriguezek zuzendutako enpresa horrek hedabide sozialetako marketinean egiten du lan. Rodriguezen arabera, «Web Summit geure produktua munduratzeko aukera paregabea izan da».

Euskal Herritik abiatutako beste proiektua oso bestelakoa da. Enigmedia. Unibertsitateko proiektu batetik abiatuta mezuak, audioa eta bideoak zifratzeko gai den aplikazio bat sortu dute. Sortzaileen hitzetan, «bateria xahutu gabe, beste sistema batzuek baino eraginkorragoa den zifratze sistema bat lortu dute». Abiatutako lana orain haririk gabeko gailuen arteko komunikazioan ere aplikatu nahi dute.

Dublingo erakusleihoan denetariko egitasmoek parte hartu dute. Azpimarragarria izan da hedabide sozialei lotutako proiektuak ez ezik hezkuntzara begirako aplikazioak ere ugaltzen ari direla, baita sakelako telefonoetara bideratutakoak eta salmenta elektronikoa ardatz dutenak ere. Gainera, aipatzekoa da software eta hardwarea batzen dituzten aplikazioen presentzia gero eta nabarmenagoa dela, etorkizuneko (edo egungo) medikuntzarako oso baliagarriak izango direnak.

Dublingo Web Summiten elkartu ziren ehunka enpresaren artean gehientsuenak helburu komertzialekin garatutakoak dira. Esan daiteke bilkura horrek oso ikuspegi merkantilista duela. Ez da kasualitatea Interneteko enpresa nagusiek beren Europako egoitza Irlandan ezarri izana, besteak beste, herrialde horretan ezartzen diren zergak baxuak baitira.

Bilkura horretan izan ziren dozenaka hitzaldiren artean, Richard Stallman software libre garatzaileak emandakoa izan zen ezberdinena seguru aski, baita interesgarrienetako bat ere. Stallmanek agerian utzi zuen nola Facebook, Skype, Amazon, Spotify eta Google bezalako enpresak diruak egiten ari diren erabiltzaileen eskubideak errespetatu gabe.

Edonola ere, negozioa modu etikoan egitea posible dela ere agerian geratu zen Web Summiten, WordPress tresnaren sortzailetako baten, Matt Mullenweg-en, presentziarekin. Izan ere, azken horrek oso garbi erakutsi du nola egin daitekeen negozioa software librea erabiliz eta printzipio etikoei muzin egin gabe.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da.

Erlazionatutako bidalketak:

Tor eztanda

3

NSA eta CIAko langile ohi batek Interneteko segurtasuna auzitan jarri du. NSAren espioitza proiektuak argitara emateak mundu mailako eskandalua eragin du. Snowden kasuak ezer onik ekarri badigu, segurtasuna eta pribatutasuna puri-purian jartzea izan da. Gaia ahoz aho ari da zabaltzen, eta, informazio jario horrek, Interneteko errealitatetik gertuago kokatzen gaitu.

Internet botere lehiarako beste eremu bat da. Botere/estatu ezberdinek kapital izugarriak inbertitzen dituzte Interneteko trafikoa gero eta gehiago kontrolatu ahal izateko. Egunero erabiltzen ditugun zerbitzuak ere lan horretan laguntzen ari dira. Snowdenen informazioaren arabera, Google, Apple, Microsoft, Yahoo… Enpresa horiek guztiek beraien zerbitzuetan atzeko ateak irekitzen dituzte espioitza programa hauetarako, guri buruzko informazio iturri zuzena izan dezaten. Interneten aske eta anonimo nabigatzeak prezio altua dauka. Gure egunerokotasunean ia ezinezkoa da praktika hori. Erabiltzen ditugun zerbitzu gehienek ez dituzte anonimotasuna eta pribatutasuna errespetatzen.

Baina, hala ere, Interneten badaude oraindik anonimotasunerako zirrikituak. Horietako zirrikitu askok ez dute  erabateko segurtasunik ematen, baina beharrezkoak dira: gobernu desberdinen kontrola saihesteko, informazio sekretua filtratzeko, disidentzia politikoa antolatzeko…

Interneten anonimotasuna lortzeko tresnetako bat Tor sarea da. Tor sareak Internetera egiten ditugun eskaerak nodo askoren artean ausaz errebotatzen ditu. Modu horretan, gure ordenagailutik Naiz.info webgunea ikusi nahi badugu, Tor sareak ausazko salto desberdinak egingo ditu, mundu osoan banatuak dauden Tor nodoetatik. Bat-batean, errebotatzeari utzi eta munduko ausazko puntu batetik Naiz.info webgunera eskaria egingo du, eta gero, webguneko informazioa Tor saretik pasa ondoren gure ordenagailura iritsiko da. Tor sareak ez du erabateko anonimotasuna ematen, baina beste segurtasun neurri batzuekin batera nahikoa izan daiteke egin behar dugun jardueraren arabera.

Tor sarea 2002. urtean jaio zen eta  AEBetan, Alemanian, Italian, Frantzian eta Espainian erabiltzen da batez ere. Orain arte 500.000 erabiltzailek erabiltzen zuten, baina azken hilabetean ezusteko nabarmena gertatu da. Hilabete eskasean sarea bost aldiz handiagoa egin da. Gaur egun 2500.000 erabiltzailek osatzen dute sarea eta oraindik ere joera goranzkoa dela dirudi. Harrigarria da gorakada horrekin sareak oraindik ere zutik jarraitzeko gaitasuna izatea, baina, erabiltzaile bazarete, nabarmena da ere izan duen abiadura beherakada. Teorian, gero eta erabiltzaile gehiago, orduan eta anonimotasun handiagoa lortzen da sarean. Baina Tor sarearen funtzionamenduari erreparatzen badiogu, horrek ez du zertan hala izan.

Tor sarean sartzeko erabiltzen dugun lehen nodoak gure informazioa dauka. Beharrezkoa du gurekin kontaktuan jartzeko. Baina ez hori bakarrik, sarearen azken nodoak badaki nora egin dugun eskaera. Nodo horiek erabat neutralak badira, ez dugu arazorik izango, baina botere/estatu batek nodo horien gaineko kontrola badu, Tor sarean gertatzen dena monitorizatu ahal izango luke. Sare guztia monitorizatzea oso zaila litzateke, baina, AEBetako Itsas Armadako ikerketa zentroak esan berri duenaren arabera, nodo batzuk kontrolatzearekin, denbora kontua da erabiltzaile jakin baten inguruko informazioa eskuratzea.

Hori guztia kontuan hartuta, etsaien baten asmo ilunetan ez pentsatzea ezinezkoa egiten da. Gero eta erabiltzaile gehiago badugu, orduan eta trafiko pilaketa gehiago sortzen dira, eta trafiko pilaketa horietan nodo azkarrenek bideratzen dute informazio gehiena. Jakina da, gainera, FBI, NSA eta antzerako agentziek Tor sareetan sarrera eta irteerako nodoak erabiltzen dituztela.

Tor proiektuko arduradunek ez dute argi oraindik erabiltzaile igoera ikusgarriaren atzean zer dagoen. Errusian indarrean jarri den lege anti pirata izan daiteke arrazoietako bat. The Pirate Bayk ateratako Pirate Browser tresna da aipatu duten beste arrazoi posibleetako bat. Baina datuak aztertu ondoren ez dirudi horiek direnik arrazoi nagusiak. Tor tresna garrantzitsua da baina kontu handiz erabili beharrekoa, orain, inoiz baino gehiago

Artikulu hau Gaur8 astekarian publikatu da.

Erlazionatutako bidalketak:

PRISMatikotik

0
prism_slide

Iturria: The Guardian

Interneten pribatutasunaren kezka dugunok orain argitu den PRISM bezalako proiektuak era batera edo bestera ezagutzen genituen. Edward Snowden zabaldutako informazioek argi utzi dute informazio hauek benetakoak direla eta ez direla konspiranoia ez alarmismoa ere, estatu totalitario ezkutu baten arma berriak baizik.

Ez dakienarentzat, PRISM AEBen espioitza tresna bat da. Tresna horren bidez, Interneteko zerbitzu ohikoenetatik igarotzen den informazioa jarraitzeko aukera dute. Microsoft, Yahoo, Google, Facebook, YouTube, Skype, Apple…

Edwardek hiritar ororen aurkako espioitza salatzea erabaki du. Bere lana utzi, Hong Kong-era ihes egin eta PRISM ezagutaraztea erabaki du. Arazoa gizarteratzea behintzat lortu du: informazio horiei esker, kanpainak martxan jartzen hasi dira eta alternatibak ere ezagutzen.

Hala ere, oraindik bada jende asko bere pribatutasuna oparitzeko prest dagoena. Nik ez dut ezer egiten, eta berez… Arazoa ez da bakoitzak har dezakeen erabakia, baizik eta lehenetsi bezala eta askatasunaren gainetik gu jarraitzea inongo kontrolik gabe.

Pena da, baina arazoa AEBetan eta beren hiritarrekiko espioitzaren harira ezagutu da. Gertuago, Espainiako Estatuan aspaldi kontrol judizial gabeko traza pribatua martxan da, eta Frantziako Estatuan ere badira horrelako neurriak.

Hala ere, zabaldu diren fitxategien artean bada beste gauza interesgarriago bat. Sarean datuek hartzen duten bidea ez da motzena ezta azkarrena ere, bide merkeena hartzen dute. Hau da azpiegiturak eta horren kosteak erabat baldintzatzen dute informazioaren bidea. Horren ondorioz, informazioak hartzen duen bidea errazago kontrola daiteke, AEBetatik pasako dela ziurtatuz.

Internet, berez era banatuan funtzionatzeko egina dago, mila bide ezberdin eta asmatzen zailak izan daitezke datuak eramateko. Erasoei erantzuteko diseinatua zegoen hasieratik, baina gure gizartearen balioek ere kutsatzen dute hau ere.

Kontrol osoa eskuratzea oraindik zaila da; kontrol osoa izatearen irudia ematea, aldiz, posible da. Informazio horiek lehen klabean ulertu behar ditugu, zer dagoen ezagutuz, baina kontrol osoa eskuraezina dela jakinez. Batez ere, beste aldean ere pertsonak gaudelako.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Erlazionatutako bidalketak:

«PRISMa» poliedrikoa

2

PRISM espioitza zerbitzuari buruzko albisteek mundua zeharkatu dute asteotan eta ez da gutxiagorako. Probak falta genituen, baina Edward Snowdenek argitara emandako informazioei esker Interneteko zerbitzu garrantzitsuen bidez ere espioitza egiteko balio duen tresna ezagutu dugu.

Edward Snowden CIArentzat eta AEBetako Segurtasun Agentzia Nazionalarentzako lan egiten zuen gazte bat da. Soldata aparta, familia eta bizimodu ona zituen, baina guztia kolokan jarri eta ezagutzen zituen zenbait informazio argitara ematea erabaki du. Hong Kongera ihes egin eta bertatik erabaki du informazio horiek zabaltzea.

Ez du famatua izatea helburu, nahiz eta hori saihestea ezinezkoa izango zaion dagoeneko. Berak emandako elkarrizketa batean, indarrean den espioitza orokor eta indiskriminatuarekin bukatzeko gogoa azaldu du. Barne beharrak eraman du Edward egin duena egitera.

Momentuz, aurkezpen baten zenbait diapositiba bakarrik ezagutu dira, baina informazio gehiago ere egon daitezke ate joka. Hala ere, ezagututakoa nahikoa izan da hautsak harrotu eta Microsoft, Yahoo, Google, Facebook, You Tube, Skype edota Apple bezalako enpresen inplikazioa azaleratzeko. Noski, gehienek kaleratutakoa ukatu egin dute, eta, egia esan, ez dago oraindik batere argi nolakoa izan den enpreson parte hartzea aferan honetan.

Hori bai, Snowdenen keinuak sarean zalaparta handia sortu du. PRISM programa bertan behera uzteko eskatzeko kanpainak abiatu dira dagoeneko. Horien artean ezagunena Stop Watching Us dugu, eta, sustatzaile nagusienen artean, besteak beste, Mozilla, Reddit edota EFF Electronic Frontier Foundation daude.

EFF aspalditik horrelako eskubide urraketen aurka lanean diharduen fundazioa da. Bere webgunean mezu elektroniko bidezko beste salaketa ekimen bat ere proposatzen dute, eta, horrekin batera, PRISM oztopatu edo saihesteko bideak eskaintzen dituen webgune informatibo bat ere.

Kanpainaren beste sustatzaile garrantzitsu bat Mozilla fundazioa da. Bereziki garrantzitsua da Mozilla, software libreko Firefox nabigatzaile ezaguna aurrera ateratzen duen fundazioa baita. Batzuetan zalantzan jarri ohi da Firefoxen ekarpena, Chrome bezalako nabigatzaileen aurrean. Kasu honetan argi geratu da bataren eta bestearen interesak zeharo ezberdinak direla; hala, Firefox PRISM programaren aurkako kanpaina sustatzen ari den bitartean, Chromeren sortzailea den Google auzian zuzenean inplikatuta dago.

Bada, hala ere, gustatzen ez zaidan ikuspuntu anglosaxoi bat honetan guztian. Alde batetik, egindakoaren tamaina ikusita, eskariak, horixe dira: eskari. Batzuetan, gainera, eskasak benetan. Gertatutakoari buruzko informazioa eskatzera soilik mugatzen dira eskariotako asko. Beste alde batetik, AEBetako herritarrak espioitzaren jomuga izan zitezkeelako lehertu da guztia. Erreklamazio asko ere hortik doaz, AEBetako herritarren eskubideak bermatzea eskatuz. Horrelako neurri batek ez du mugarik, AEBetako herritarren eskubideak bermatuta baleude ere, nahikoa litzateke kanpoko estatu batek berdina egin eta AEBei datuak ematea. Arazoa globala da, ez etxe barrukoa.

Hala ere, argi utzi behar dugu gure inguruan horrelako legeak ezagutu izan ditugula. Are gehiago, orain dela urte asko aplikatzen ari zaizkigu, bai Espainian bai Frantzian. Gai hauekiko kezka hedabideek AEBetan gertatutako zerbait azaleratzean bakarrik baldin badugu, jai dugu. Horren erru osoa guk dugu!

Edward Snowdenek egin duena ez litzateke delitu izan behar, azken finean, AEBetako legeen aurka eginez, ezkutuan, herritarrak zelatatzen ari direla salatu baitu. Besterik ez. Internet aske mantentzen saiatu izana da leporatu ahal dakiokeen gauza bakarra. Internet aske bat izan gabe, gauzak aldatzea zailagoa izango da. Horra hor ekimenon balioa.

Artikulu hau Gaur8 astekarian publikatu da.

Erlazionatutako bidalketak:

Hollyweb

1
Egilea: | Lizentzia: cc-by-nd

Egilea: fsf.org | Lizentzia: cc-by-nd

HTML5-i buruz asko hitz egiten bada ere, oraindik ez dago amaituta. Orain arte web orriak egiteko erabili izan den espezifikazioak bide luzea du oraindik egiteko.

Nabigatzaile berrienek jada inplementatua dute unean uneko HTML5 espezifikazioa, eta, horren ondorioz, gauza gehienak jada erabil daitezke. Azken eztabaida, aldiz, kopiaren kontrako DRM (Digital Rights Management) edo Eskubide Digitalen Kudeaketa sistemak sortu du.

HTML espezifikazioan hori sartu edo ez eztabaidatzen ari dira. Harrigarria bada ere, Tim Berners Leek —protokoloen irekitasuna defendatu eta webaren sortzailea da— horren alde egin du. SXSW konferentzian horri buruz galdetu, eta DRM gehitzeko aukeraren alde egin zuen.

Google eta Microsoft, bi nabigatzaile garrantzitsuen sortzaileak ere ados daude. Askotan ikusi dugu Google Internet aske baten aldeko ekintzetan; betiere, noski, haien interesarekin bat datozenean. Hori dirudi, behintzat, kasu honetan. DRMren aldeko jarrera hori ulertzeko beste biderik ez dago eta.

Aurkako mugimendua ere handia da, aktiboenak FSF (Free Software Foundation). HTML5-ean DRM ez jartzeko kanpaina abiatu dute ondoko webgunean: http://www.defectivebydesign.org/no-drm-in-html5. Hollyweb deitu diote DRM erabiliko lukeen web berriari, Hollywood osatzen duten enpresa pribatu handien mesedetan jokatuko lukeelako edo.

Argi dago, web hori osatzen duen protokoloan bertan DR txertatzeak orain artekoa erabat eraldatuko luke. Nire ustez, protokoloak ez luke gaitasun hori gehitu beharko, eta protokoloa beste gauza batzuetan hobetu beharko luke. Batez ere, DRMren erabilerak zuzenean eraso egin diezaioke webaren berezko funtsari, haren irekitasunari, murrizketa horiek txertatuz gero.

Eztabaida aurrera doan bitartean, halaxe doaz weba eta hari atxikitutako teknologia guztiak; WebRTC (Web Real-Time Communication) da horietako bat. Horri esker, lehen ez bezala, nabigatzaileen arteko konexio zuzenak egin ahalko dira gehigarririk gabe. Horrek, bideoa, audioa, fitxategiak… zuzenean erabiltzaile batetik bestera, bitartekari gabe bidaltzeko aukera emango luke. HTML5-ekin gertatzen dena garrantzitsua da, baina web irekian sinisten badugu, WebRTC izan daiteke web askeago bat sortzeko bidea, gure Hollyweb.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Erlazionatutako bidalketak:

Reader jarioei agur

5

Reader zerbitzua bertan behera utziko du Googlek. RSS jarioak irakurzteko Googleren zerbitzua, jende askorentzat informazioa jasotzeko tresna nagusia da.

Googlek bere zerbitzuen garbiketari jarraipena ematen dio pauso berri honekin. Bere esanetan, jario irakurgailua gero eta gutxiago erabiltzen da. Eta ez da harritzekoa. Google Currents atera zutenean aipatu genuen, Twitter eta Facebook bezalako sare sozialak orokortu zirenetik RSS jarioetako irakurketak gutxitu zirela. Googlek baina, arrazoi gehiago izango ditu pauso hau emateko. Bere baliabideak berrantolatzen ari da eta irabazi ekonomikorik ematen ez dizkioten zerbitzuak soberan ditu, batez ere mantenu kostu handiak suposatzen badizkiote. Trafikoa dollarretan bihurtzeko bide errazagoak bilatzen ari da eta Google+ izan daiteke horietako bat.

rss

Honek ez du esan nahi orain Google+ alternatiba izan behar duenik. Nahiz eta iturri batzuetako informazioa jasotzeko balio duen, ez da RSS jarioen baliokidea. Reader irakurgailuaren erabiltzaile bazara eta RSS-ak irakurtzen jarraitu nahi baduzu, besterik gabe, beste irakurgailu bat hautatu beharko duzu. Lehen pausoa zure jarioen zerrenda deskargatzea izango da. Jarioak OPML formatuan aurkitzen dira. Deskargatu ahal izateko Google Takeout gunera joan beharko duzue. Zip motako fitxategia deskargatu ondoren, “subscriptions.xml” izeneko OPML fitxategia destrinkotu beharko da. Bukatzeko, fitxategi hau gure jario irakurle berrian kargatu beharko dugu.

Bide asko daude RSS jarioak irakurtzeko. Irakurleak bi motakoak izan daitezke. Interneteko web zerbitzuak eta gure mugikor, PC eta abarretan instalatu ditzakegunak. Web zerbitzuen artean orain arte Reader zen gehien erabiltzen zena, baina badaude beste batzuk: FeedlyThe Old ReaderNewsBlur eta GoodNoows askoren artean. Aplikazioen munduan aukera handiagoa dago. Sistema Eragile bakoitzak bere aukerak ditu, bai mahai gainekoak eta baita mugikorrak ere. Gnome mahaigain sisteman adibidez Liferea da ezagunena.

Web zerbitzuek erraztasun handiagoa ematen digute. Web orrialdeak irakurtzen dituen gailu ororekin irakurri ahal izango ditugu jarioak. Aplikazioen bidez aldiz, gailu desberdinetatik irakurri nahi baditugu, sinkronizatu ahal diren aplikazioak aurkitu beharko ditugu (beti ere arazo gehiago izango ditugu gailu mota askotarako bateragarritasuna bilatu nahi badugu). Web zerbitzuek informazio guztia hodeian gordetzen dute, eta zerbitzua oso fidagarria ez bada egunen batean gure jarioak galtzeko aukera izan genezake. Aplikazioek aldiz gure gailuetan gordetzen dute informazio guzti hori. Aplikazio eta web zerbitzuen artean badaude alde positiboak eta negatiboak, eta gure erabileraren arabera aukeratu beharko dugu.

Hala ere badago hirugarren bide bat. Tiny Tiny RSS bezalako tresna bat instalatu dezakegu. Software Libreko tresna hau web zerbitzua moduan ibiliko da. Guk nahi dugun zerbitzarian instalatu dezakegu eta zerbitzua gure lagunei edo lankideei eskaini. Hau da, tresna honen bidez gure Reader propioa eraiki dezakegu.

Googlek agur esaten dio bere RSS irakurgailuari, baina askotan aipatu bezala, RSS-ak ez daude hilik, eta oraindik ere albiste asko eta asko eman beharko dute Interneten. Infoxikazio garai hauetan tresna hauek behar beharrezkoak dira eta etorkizunean ere hala izango dira.

Artikulu hau Gaur8 astekarian publikatu da.

Erlazionatutako bidalketak:

Sekretu txiki bat

2
Egilea: Liako | Lizentzia: cc-by-sa

Egilea: Liako | Lizentzia: cc-by-sa

Gure bizitza batez ere digitala sekretu txiki batek defendatzen du: pasahitzak. Pasahitzek gure intimitatea defendatzen duten kate horiek, hala ere, jada ez dute hori bermatzen. Hori da behintzat Wired aldizkariak Kill the password artikuluan esaten duena.

Egia da jende askok pasahitz errazak erabiltzen dituela; pasahitz zailagoak jarrita ere zenbait teknikarekin pasahitz horiek lortzeko aukera gero eta handiagoa dagoela eta bideak egon daitezkeela.

Ez da kriptografia algoritmoek ziurtasuna ez dutenik, pertsonen erabilera eta zenbait zerbitzuren segurtasun akatsak baliatuz noizbait gerta daitekeela baizik. Behin gertatuz gero, nahikoa da gure bizitza pertsonala ere hankaz gora jartzeko. Gutako askok informazio ugari gordetzen baitugu posta elektroniko eta beste web zerbitzu batzuetan.

Wired aldizkariak horrelako hiperboleak askotan bota izan ditu, baita akatsak egin ere. Kasu honetan, argi dago pasahitzak oraindik erabiltzen jarraituko dugula, baina argia da beste aukera batzuk ere irekitzen hasiko direla eta, segur aski, beste hegemonia bat bilatzeko borrokak ere hasiko direla.

Kautotze (identifikazio) bakarraren kontua ez da berria. Aurretik saiakerak egon ziren, baina web ingurunean Microsoft Passport aukera itxia izan zen ezagunenetakoa garai batean. Orain beste hainbat proiektu eta elkarte ere egongo dira hori egiteko intentzioarekin. FIDO aliantza, Mozilla Persona, Open ID, Oauth….

Hala ere, bere nagusitasuna baliatuz aldaketa hori egiten ari den lehenetarikoa Google da. Googlek bere sistemetan bi pausotako kautotzea aktibatzeko aukera eman du. Honen bidez, pasahitzak erabili bai, baina horrez gain, sakelako batera SMS edo ahots bidez bidalitako kode bat ere sartzera behartzen du. Era horretan, bi dira beharrezko kateak, eta bat aldakorra da. Aukera orokorrago eta estandarrago bat egotea litzateke hoberena. Lehen aipatutako zenbait proiekturen nahia hori da, baina Facebook, Twitter eta Googlen erabiltzaile kopurua ikusita, beraietatik pasatzen diren sistemak nahi izatea izan daiteke normalena.

Hala ere, jokalari asko egongo da, eta sakelako telefonoek ere gauza asko esateko dute honetan. Soinean egun guztian eramaten ditugun gailu horiek kautotze sistema berrien euskarri paregabeak izan daitezke; adi egon beharko dugu, beraz.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Erlazionatutako bidalketak:

cuRRentS

0

imageInformazioa eskuratzeko ohiturak aldatzen ari dira. Jaso nahi dugun informazioa modu askotara jaso dezakegu; webguneetatik, blogetatik, RSS irakurgailuetatik, sare sozialetatik… Gure ohituren arabera informazioa modu batera edo bestera kontsumitzen dugu. Baina informazioa jasotzeko aukeratzen dugun tresnak jasoko dugun informazioa baldintzatzen du.

Gaur egun ezagutzen ditugun sare sozialak iritsi baino lehen blogak informazio iturri garrantzitsuak ziren. Blogek komunitate txikiak sortzeko ahalmena dute. Blogean jorratzen diren gaien inguruan interesaturiko jendea erakartzen dute eta eztabaida sortzeko tresna aparta dira. Gaur egun, sare sozialek blogen aktibitatea txikitu dute. Egia da Interneteko sare sozialek eztabaidara jende gehiago ekarri dutela, baina ziurtasun berdinarekin esan dezakegu sakontasun maila ere askoz ere txikiagoa dela.

Askok web nabigazioa edota jarioetara harpidetza albo batera utzi eta Interneteko sare sozialetako jario bidez jasotzen dituzten informazioak bakarrik kontsumitzen hasi dira. Honek hiru ondorio zuzen ditu: alde batetik informazioa zenetik jasoko dugun aukera dezakegu nolabait, baina ez zein informazio jasoko dugun. Beste alde batetik, gure sare horrek beharrezkoa dugun informazio guztia ematea espero dugu, gure informazio esparrua asko murrizteko arriskua dago. Azkenik, informazioa egituratzeko eragatik, karaktere mugengatik eta jario-komunikazio motarengatik… eztabaiden sakontasuna txikiagoa izaten da.

Informazio fluxu hori kudeatzeko tresna asko egon dira eta horien artean interesgarrienetako bat RSS jario irakurgailuen erabilera. Horri esker, gune batera harpidetu eta bertako albisteak jasotzeko aukera genuen. Egia da ere, kasu batzuetan RSS jarioen helbidea ezagutu eta mekanika ez zela guztiz erosoa eta hori izan daiteke hauen gainbeheraren arrazoietako bat.

Hala ere, RSSak informaziora harpidetu eta era errazean zabaltzeko tresna izaten jarraitzen dute. Helbide askotako edukiak integratzeko aukera handiak eskaintzen dituzte. Orain erronka eduki horiek guztiak era eroso, erakargarri eta formatu anitzean bisualizatzean dago gakoa. Horretarako argi dago gailu mugikorren garrantzia eta horietara egokitzeko beharra. Eremu honetan kokatu ditzakegu flipboard.com, pulse.me, scoop.it eta Google Currents.

Google Currents-en bidez gailu mugikor, tablet eta antzekoetara egokitzen diren publikazioak sortzeko aukera ematen duen tresna da. Bertan edukiak txertatzeko aukera erraza ematen du jarioak, bideoak, dokumentuak eta beste mota batzuetako edukiak inportatu eta gailu ezberdinetan aukeratutako eran bisualizatzeko aukera ematen du.

Android eta iPhone mugikorreteako aplikazioen bidez publikazio horietara harpidetu gaitezke era errazean eta lineaz kanpo ere ikusi ditzakezu jasotako eduki guzti horiek.

Publikazio bat sortzea oso erraza da, jakintza minimo batzuk edukita berehala sortu dezakezu zure publikazio propioa. Hala ere, prozesu honetan oraindik ere arazo batzuekin topatuko zara. Batetik, Chrome nabigatzailea erabiltzera behartuta egongo zara eta bestetik euskara oraindik ez da hizkuntzen artean agertzen. Hau horrela balitz, itzulpen automatiko bidez beste hizkuntza batzuetara itzultzeko aukera automatikoa gaitzeko aukera izango genuke.

Google-en helburua argia da, informazioa bide honetatik kontsumitzeko aukerak emanez publizitate kanal berriak lortu nahi ditu; estrategikoa den mugikortasunaren eremuan. Erabiltzaileontzat, RSSen kulturaren parte bat berreskuratzen duen tresna da, baina ordainetan informazio bitartekari jartzen dugu Google berriro ere.

Artikulu hau Gaur8 astekarian publikatu da.

Erlazionatutako bidalketak: