Tag Archives: askatasuna

Eraldaketarako hiru ideia solte eta proposamen zehatz bat

0

OlatuKoopTalaios kooperatibako kideak garapen ekonomikoari loturiko hainbat eztabaida, bilera, eta partehartze prozesuetan izan gara azken urte honetan, gaiak arlo ezberdinetan sortzen duen kezka eta interesaren erakusgarri.

Saio guzti hauetan gure ideiak azaldu eta zabaldu ditugu, kasu bakoitzean zegokion moduan. Orain berriz, azken hilabeteetan landu ditugun hiru ideia eta proposamen zehatz bat publiko egin nahi ditugu, interesa izan dezakeenak landu, garatu edo gurekin eztabaida ditzan.

Esan beharra dago ere BakalHau irlako biztanleek eskaini dizkiguten ideia, laguntza eta eztabaidarako espazioak ezinbestekoak izan direla lan honen garapenean.

[ePub] Eraldaketarako hiru ideia solte eta proposamen zehatz bat [pdf] Eraldaketarako hiru ideia solte eta proposamen zehatz bat

Sortu, eraldatu, elkarbanatu!

Mega gudarostea

1

aaron

Megaupload zalaparta handiarekin itxi zuten, eta orain Mega jaio da. Itxi zuten bezala, orain, haren oinordekoa ere, komunikazio esparruan behintzat, oihartzuna izatea lortzen ari da. Orduan aurkeztu ziguten Kim.com jauna. Gangster itxurako tipo aberats horrek, jende askok erabiltzen genuen legez kanpoko zerbitzu bat sortu omen zuen, eta horregatik jarraitu zuten.

Orain, Mega zerbitzua jaio da, fitxategiak igo eta partekatzeko era legezko eta seguru gisa. Berezitasun gisa, fitxategi horiek guztiak sisteman zifratuta gordetzen dira. Horrela, zerbitzuko arduradunak ez dira fitxategi horietan gordetzen denaren jabe, edo, behintzat, hori esan dezakete.

Edukia zabaldu ahal izateko, nahikoa da fitxategiaren lotura bidaltzea. Hori bai, jasotzaileak pasahitza jakin beharko du, baina hori ere nahi izanez gero loturan bertan jar daiteke. Fitxategiak jaisteaz gain, beste erabiltzaile baten fitxategiak inporta daitezke aukera berri gisa.

Megalomano baten aurpegian pertsonifikatutako proiektu horrek adierazi duenez, fitxategiak ez ezik, aurrerantzean posta elektronikoa, audio, txat eta bideo komunikazioak ere babestuko ditu. Pribatutasunaren bandera hartuta negozioa egin nahi badu ere, askorentzat Interneteko askatasunaren oinarriak defendatzen dituen proiektua ere bada. Hala ere, Mega berriro proiektu zentralizatu bat izango dela esan dezakegu. Sistemak berak erakutsi du, sistemaren barnetik izanda, era honetako proiektuak ez dituela onartuko. Horiek saihesteko, legeak erabiltzen dituzte arma hoberen gisa, eta, arma berriak behar badituzte, sortuko dituzte.

Beste batzuek egin ez dutena egiten ari dira Megaren sortzaileak, baina benetako alternatiba ez da horrelako beste zerbitzu bat. Gizabanakoez osatutako p2p sare banatuak eta estandar libreen erabileran oinarritutako sareek markatzen digute benetako aukera librea.

Aaron Swartzek ezagutza librea eta sare libre baten aldeko ekintzaileak ere horixe pentsatzen zuen, eta hari ere legearen bidez eraso zioten. Justiziak berezko izan beharko lituzkeen proportzionaltasun printzipio guztiak alde batera utzi, eta ezarritako zigorren ondorioz bukatu omen zuen bere bizitzarekin. Sistema zaharrak tresna guztiak erabiliko ditu, baina Aaron eta antzeko pertsona ezezagunez osatutako gudaroste bat gelditzea zailagoa izango da.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Erlazionatutako bidalketak:

Ziklo berria

7
kondratieff eta hanpatze zikloak

Beste ziklo garrantzitsu batzuk Kondratiev eta Hanpatze zikloak (Wikipedia)

Internet, beste arlo batzuk bezala, botere esparruak lortzeko leku bilakatzen ari da. Urte askotan askatasun eremu bakarrenetakoa izan denak gero eta zailagoa du kontrol horietatik ihes egitea. Hala ere, besteekin konparatuz, hasieratik posible egiten zuten protokoloak, hau da arauez osatutako gunea izaki, askatasuna ezagutzeko aukera eman digu, eta horri kontra egitea zaila izango da.
Kontrolatzeko saioak etengabeak dira, eta gaur egun, esparru txikienetik handienera ikusten dira. Esango nuke ziklikoak ere badirela: askatasun irekiera berri baten ondoren, kontrol ahalegin bat dator. Blogek adibidez agenda banatu baten aukera ireki zuten, eta Interneteko sare sozialek, berriz, berriro ere agenda publikoaren informazio bitartekariei posizionatzeko aukera eman die.

Gailu mugikorren esparruan ere aldaketa garrantzitsuak izan dira. Biltegi batean dauden aplikazioak aukeratzea izaten da ohikoena, Android, iOS eta halako sistema eragile berrietan. Instala daitezkeen aplikazio baimenduen gune bakarra bilakatzen dira biltegi horiek, eta bertan ez daudenak instalatzen ezinezko edo oso zailak bihurtu.

Mota horretakoak dira kontrola eskuratzeko era berriak. Erabilera erraztasuna aitzakiatzat hartuta, beharrezkoak izango ez liratekeen monopolioak sortzen dira. Beharbada, tresna horietatik kanpo ere aplikazioak eskuratu eta instalatzea lor dezakezu, baina, betiere, zailagoa izango da.

Hala ere, badirudi hau aldatzen ari dela, eta gailu mugikorren adibidea hartzen badugu, hor nabarituko dugu argien. Firefox OS eta gailu mugikorrentzako Ubuntu sistema eragile berriek irekitasun apur bat gehiago ekar dezakete. Aplikazioak sortzeko erabiltzen dituzten teknologiak behintzat estandarragoak dira (HTML5, CSS3 eta Javascript batez ere). Horien arrakasta ikusteko dago, baina argi dago eztabaida piztuko dutela.

Gailu mugikorren alorrean eta teknologia berdinekin oraindik eremu libreenetako bat web-a bera da. Responsive diseinu ereduari esker webgune bera hainbat gailutara egokitzeko aukera dago. Benetan gailu mota gehienentzat estandarra eta inongo bitartekaritzarik gabeko eredu bakarra oraingoz.

Ziklo berri baten atarian gaudela uste dut. Batzuek blogak hiltzat eman zituzten, baina badirudi horiek zutik ziklo berriaren sarrera erakusteko gelditu zirela.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Erlazionatutako bidalketak: