Lan eta bizitzeko ekoizpen baliabide komunak sortu eta elkarbanatu

0

Maiatzak1erako

Maiatzaren lehena, lanerako eta bizitzarako baldintza hobeak lortzeko langileon borroka eguna izan da eta horrela izaten jarraituko du. Talaios kooperatiban lan egiten dugun kideok argi dugu eguneroko jardunean hori dela gure helburua, modu duinean lan egin eta hobeto bizitzeko aukerak sortzea, guk sortzea.

Lan eta eta bizitzeko moldeak guk erabaki nahi ditugu, eta horretarako beharrezkoa da bi aldeei bakoitzak duen garrantzia emate, lana eta bizitza, eta biak uztargarri egitea. Bateragarriak izateko eta lanaren bideragarritasuna eta bizigarritasuna bermatzeko, beharrezkoak dira bi elementu kontuan izatea garrantzia estrategikoa emanez: langileon arteko elkartasuna eta ekoizpen baliabideen jabetza.

Langileon arteko elkartasuna ez da dimentsio bakarrekoa. Talaiosen elkarrekin lan egiten dugunok, elkarren arteko zaintza moduan ikusten dugu, guretzat bizitzarako beharrezko diren baliabideak sortu eta elkarbanatzeko ekintza moduan, aberastasuna banatuz, ez soldataren bidez bakarrik. Gurea bezalako beste kooperatibekin interkooperatzeko moldeak ere badira elkartasuna, eta haiekin batera mutualismo esperientzia berriak aztertu eta garatu nahi ditugu Olatukoopen baitan. Baina guretzat nahi ditugun lan eta bizitza baldintza hobeak besteentzat ere nahi ditugu, gure hurbilekoentzat, baina baita Euskal Herriko eta munduko langileentzat. Horregatik langileen lan eta bizitzarako eskubideen aldeko borrokekin bat egiten dugu, gure indar eta baliabideak eskainiz, oparotasuna denontzat izan dadin.

Elkartasun helburu hauek lortzeko hautu argia egin dugu Talaios Kooperatibako langileok. Ekoizpen eta kontsumo baliabideak kooperatibizatu ditugun langileak gara, eta bide honetan sakontzen jarraituko dugu, bizitzarako eta lanerako beharrezkoak diren baliabide komunak sortu eta elkarbanatuz, jabetza sozializatuz.

Langileon emantzipazioa lortzeko bidean estrategia eta borroka eredu ezberdinak izan dira eta izango dira. Guk hasi dugu bidea Ekonomia Sozial Eraldatzailea zabalduz. Beharrezkoa izango da beste bideekin ere bat egitea. Horregatik eguneroko emantzipazio borroka txiki eta handietatik, gure lurraldeetatik eta mundutik, eraiki dezagun langileok lan egiteko eta bizitzeko merezi dugun etorkizuna.

Gora Maiatzaren Lehena! Sortu, Eraldatu eta Elkarbanatu! Dena denontzat!

KoopFabrikan lanean ari gara

0

kf

KoopFabrika ekintzailetza soziala sustatzeko programa da. Joan den urteetan ekintzailetza sozialeko bestelako programetan lanean aritu izan gara. Debagoienako Berrekin.Berregin programan Olatukoop interkooperatibismo eta Ekonomia Sozial Eraldatzailea sustatzeko sareko partaide bezala aritu ginen antolakuntzan, Mondragon Unibertsitateko Lanki Ikertegiarekin eta Bergarako Udalarekin batera. Beterri-Buruntza eskualdeko udalekin batera Kooperatzen programan ere aritu ginen. Horri esker eskuratutako eskarmentuan oinarrituta eta programaren birformulazio baten ondoren jaio da KoopFabrika, aurten hiru eskualdetan era bateratuan egiteko jauzia eman dugu. Oarsoaldean estreinakoz izango dugu ekintzailetza ikuspegi sozial batetik sustatuko duen programa. Zehatzago, ekintzailetzari eduki sozial, kooperatibo eta eraldatzailea eman nahi dio KoopFabrikak, tokian tokiko sareen garrantzia abiapuntu hartuta. Horretarako bereziki hiru profiletako jendeari zuzendu zaio programa:

  • Proiektu edo ideiaren bat lantzen edo martxan jarri nahian direnak.
  •  Orain arte elkarte forman jardunean aritu arren, profesionalizatu edo beste era batera antolatu nahi duten taldeak.
  • Enpresen baitako barne-ekintzailetza proiektuei dimentsio sozialetik ekiteko asmoa dutenak.

Formakuntzan arlo teoriko komuna lantzeaz gain, ekintzailetza sozialerako tresnen erabilpenean trebatu, martxan diren egitasmoei bisitak egin eta KoopFabrikatik irtendako proiektuei tutoretza eskainiko zaie garapen eta saretzerako. Otsailaren batetik apirilera arte eduki teorikoetan, trensnen erabileran eta bisitetan arituko gara. Apirileko opor egunetatik bueltan fokoa are gehiago zentratuko dugu proiektuetan eta tutoretza fasean sartuko gara. Era berean, KoopFabrikak formazio eta saretzeko ekimenak baliatuko ditu.

Proiektua Mondragon Unibertsitateko Lanki Ikertegia eta Olatukoop interkooperatibismoa eta ESE sustatzeko sarearen elkarlanetik sortu da, tokian tokiko eragileen laguntzaz eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren finantziazioarekin. Bertan gabiltza Talaioseko Beñat Irasuegi eta Amaia Oleaga kideak buru belarri, gure ekonomia eta eraldaketa ildoa lantzen. Parte hartu nahi izanez gero koopfabrikaren webgunean izena eman edo gurekin kontaktuan jartzeko aukera duzue.

 

 

 

Interprest

0

Interprest sistema, interpretazio-zerbitzuak eskaintzeko plataforma teknologikoa da, Donostia 2016, Europako Kultur Hiriburuak, bultzatu eta Talaios Kooperatiba eta Biantik Kooperatibaren artean garatutakoa. Kostu txikikoa eta eramangarria, ekitaldi mota ezberdinetara egokitzen dena.

Haririk gabeko teknologia baliatuz, mugikorretan oinarritutako komunikazio-sistema erabuktzen du. Interpretearen mugikorrak mikrofono txiki baten bidez audioa bidali eta entzuleak bere mugikorrean jasotzen du.

Interprest_tau-08

Proiektuak teknologia irekien aldeko apustua egiten du hasieratik, komunitatearen esku jarriz garapen guztia.

Interpreteen audioaz gain, entzuleak testu eta irudi jarioa ere jaso dezake bere mugikorrean, ekitaldiari buruzko informazio gehigarri gisa. Irisgarritasun beharrei erantzuteko pentsatua dago funtzio hau, baita entzuleari ekitaldian gertatzen denaren ideia orokorra testu eta irudi bidez iristarazteko ere.

Interprest_tau-09

2016ko iraila-abendua bitartean Donostia 2016ren egoitzan (Easo kalea 43, Donostia) bi interprest gailu izango dira edonork erabiltzeko gertu. Inolako kosturik gabe, interpretazio beharrak dituzten ekitaldietarako eskuragarri jartzea da asmoa.

Interprest_tau-10

WordPress garapenerako lan eskaintza

0

tau_wpTalaios kooperatiban WordPressen esperientzia duen norbaiten bila gabiltza. Datozen 6 hilabeteetan, WordPress garapenarekin eta bestelako web teknologiekin lagunduko gaituena.

Plugin eta theme garapenean murgiltzea izango da lanaren gehiengoa, baina gure kooperatibak martxan dituen beste proiektuetan lagundu eta kolaboratzeko aukera ere izango da.

WordPress garapenean esperientzia izatea bereziki kontutan izango dugu. Ikasteko eta irakasteko prest bazaude, eta gurekin lan egiteko interesa baduzu, izena eman gure lan poltsan.

 

Lehiakortasuna eta kooperazioa

0

By Christopher X Jon Jensen (CXJJensen) & Greg Riestenberg (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

By Christopher X Jon Jensen (CXJJensen) & Greg Riestenberg (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

Gaur Charles Darwinen jaiotzaren urteurrena da, aitzakia polita berak formulatutako eboluzioaren teoriaren ingurutik hasteko. Teoriak zioena baliatuz, neoliberalismoak, teoria horretatik lehiakortasuna testuingurutik atera eta beren interesak defendatzeko baliatu nahi izan du. Beraien ustez, bakoitzak merkatura era berekoi batean behar duena lortzeko helburuarekin joanez, lortzen den emaitza egokia da.

Aldiz, Lynn Margulis biologoak zalantzan jarri zituen printzipio horietako batzuk. Bere esanetan, lehiaketa eta iruzurra erabiltzen zutenekin alderatuz, helburu komun baten alde lan egiten duten organismoek egiten dute aurrera.

Zer zerikusi du honek bada zutabe honen helburuekin. Bada, eztabaida puri-purian dela egunotan ez bakarrik arlo hauetan, baizik eta beste askotan ere. Komunen inguruko eztabaidak, parte hartzearen inguruko kezka, ekonomia eredu talkak… Lehiakortasuna eta kooperazioaren arteko indarren oreka edo desorekak erakusten dizkigu.

Internet gauza asko egiteko aukera eman izan duen espazio komun bezala ikusten dugu, adibidez. Hortxe ere bi indar hauek ikusten dira, alde batetik: lege hertsiak, edukia kontrolatu nahi duten enpresak, neutraltasunaren aurkako saiakerak eta abar. Bestetik, elkarlan dinamika irekiak, sarbide unibertsalaren eta sarearen neutraltasunaren defentsa, software, eduki eta hardware librearen aldeko aldarriak. Eztabaida horietan kooperazioari gero eta garrantzia gehiago ematen zaiola uste dut. Ez bakarrik gai horien inguruan dabiltzanen artean, baita «taberna eztabaidetan» ere.

Hau guztia aztertu izan duten zientzien artean joko teoria dago. Informatika eta teknologiarekin harreman zuzena duena; bere sortzaileetakotzat jotzen da John von Neumann —konputagailuen arkitektura modernoaren aitzindarietako bat—. Gertuagoko adibideen artean, Greziako ekonomia ministroa Yanis Varoufakis dago. Berau, ekonomiari aplikatutako joko teoriaren jarraitzailea da. Joko teoria oso zabala bada ere, merezi du Atxilotuaren dilema edo Monty Hall-eko arazoa ezagutzen hasteak.

Lehiakortasuna eta kooperazioaren artean, azkeneko urteetan lehiakortasuna gailendu bada ere, kooperazioak zer esan handiagoa izan dezake etorkizunean. Biek indarra izaten jarraituko duten arren.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Kazetaritza 20**

0
"Sani, Macedonian fashion journalist wearing Eftimov’s outfit. Photo Ivan Blazev, 3" by Machemache (talk)Ivan Blazev - self-made. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikipedia - http://en.wikipedia.org/wiki/File:Sani,_Macedonian_fashion_journalist_wearing_Eftimov%E2%80%99s_outfit._Photo_Ivan_Blazev,_3.jpg#mediaviewer/File:Sani,_Macedonian_fashion_journalist_wearing_Eftimov%E2%80%99s_outfit._Photo_Ivan_Blazev,_3.jpg

“Sani, Macedonian fashion journalist wearing Eftimov’s outfit. Photo Ivan Blazev, 3” by Machemache (talk)Ivan Blazev – self-made. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikipedia – http://en.wikipedia.org/wiki/File:Sani,_Macedonian_fashion_journalist_wearing_Eftimov%E2%80%99s_outfit._Photo_Ivan_Blazev,_3.jpg#mediaviewer/File:Sani,_Macedonian_fashion_journalist_wearing_Eftimov%E2%80%99s_outfit._Photo_Ivan_Blazev,_3.jpg

BBCk kazetaritzaren etorkizuna aztertu berri du. Kazetaritzaren etorkizuna aztertzean, teknologia, telebista, kazetaritza orokorrean eta abar aztertu ditu, eta ondorio batzuk ere argitaratu ditu.

Teknologiari dagokionez, litekeena da 2020. urterako pertsona bakoitzeko hamar gailu izatea, horiek merkeagoak izango baitira. Gailu gehienak mugikorrak izango dira; berez jada horrela da gazteenen artean. Horiek sortuko duten datu kopuruaren ondorioz, datu analisiak eta datu pribatutasunak garrantzitsuak izaten jarraituko dute; arlo horietan analisi eta zifratze tresnek ere garrantzia izango dute.

Telebistan, berriz, 2020. urterako telebista parte hartzailea izango dela aurreikusten du txostenak, eta 2030. urterako denok Internet bidez jasoko dugula. Telebista, pantaila askotako fenomenoa izango da, beraz. Enpresek, orain Amazonek egin bezala, telesailak sortu eta babestuko dituzte. Beraz, telebista ez da galduko, Interneteko websail eta narratiba berriekin fusionatuko da, parte hartzaileagoa izateko.

Kazetaritzari dagokionez, aldiz, luze eta motz, sakon eta xalo artean gelditzen denak arazoak izango ditu. Bi erpinetako kazetaritza izango da nagusi, formatu handi eta sakona, alde batetik, eta motza eta testuinguru zehatzei lotutakoa, bestetik. Batzuetan, mezu motzak, eduki laburrak, pantaila txikientzako edukiak, mugikor aplikazioak landu behar badira, beste batzuetan bideoa, audio edo analisi sakonak.

Kazetaria ez da berriz berriemaile bakarra izango, eta albistea gertatzen den lekuan dagoenarekin lehiatu beharko du. Bestela ere, albistea gertatzen den lekuan, informatzen ari direnekin ere elkarrekintza bilatu beharko du. Kazetariak dakiena eta ez dakiena oso argi adierazi beharko du, eta hobe horrela jokatzen badu, zilegitasuna izan nahi badu.

Datuen analisia eta horiei hainbat formatutan zukua ateratzen jakiteak erabateko garrantzia izango du. Gakoak ematen jakitea, aukeraketa ona egitea, eta ondo adierazten jakitea are garrantzitsuagoa izango da.

Hala ere, orokorrean bitartekaritzarik gabeko komunikazioa izango da joera nagusia erakundeetan, taldeetan eta norbanakoetan. Kazetaritzak horrekin ere lehiatu beharko du; edo, lehiatu baino gehiago, osagarritasuna bilatu.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Pakistango elektrizitate sarea

0
"A Beautiful Night View Of Adnan Asim's Karachi City. Also Mazar-e-Quaid— The Mausoleum Is Viewable In The Picture" by Adnan Asim from North Nazimabad, Karachi 74700 ( Sindh ), Pakistan - A Beautiful Night View Of Adnan Asim's Karachi City. Also Mazar-e-Quaid— The Mausoleum Is Viewable In The Picture. Licensed under CC BY 2.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Beautiful_Night_View_Of_Adnan_Asim%27s_Karachi_City._Also_Mazar-e-Quaid%E2%80%94_The_Mausoleum_Is_Viewable_In_The_Picture.jpg#mediaviewer/File:A_Beautiful_Night_View_Of_Adnan_Asim%27s_Karachi_City._Also_Mazar-e-Quaid%E2%80%94_The_Mausoleum_Is_Viewable_In_The_Picture.jpg

“A Beautiful Night View Of Adnan Asim’s Karachi City. Also Mazar-e-Quaid— The Mausoleum Is Viewable In The Picture” by Adnan Asim from North Nazimabad, Karachi 74700 ( Sindh ), Pakistan – A Beautiful Night View Of Adnan Asim’s Karachi City. Also Mazar-e-Quaid— The Mausoleum Is Viewable In The Picture. Licensed under CC BY 2.0 via Wikimedia Commons – http://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Beautiful_Night_View_Of_Adnan_Asim%27s_Karachi_City._Also_Mazar-e-Quaid%E2%80%94_The_Mausoleum_Is_Viewable_In_The_Picture.jpg#mediaviewer/File:A_Beautiful_Night_View_Of_Adnan_Asim%27s_Karachi_City._Also_Mazar-e-Quaid%E2%80%94_The_Mausoleum_Is_Viewable_In_The_Picture.jpg

Pakistanen zentral elektriko batean gertatutako eraso batek elektrizitaterik gabe utzi du herrialdearen %80. Eraso horrek sortutako arazoen ondorioz, beste estazio batzuen deskonexioa burutu behar izan dute, arazoa ez larritzeko.

Elektrizitate sareak, nodo garrantzitsu batzuen menpe dagoen sarea da, eta horrek erasotzen erraza egiten du. Eraso puntual, baino zehatzekin min handia jasan dezake.

Orain arte elektrizitatea garraiatzeko beharrezkoa zen sare egitura hori mantentzea, baina gaur egun, era banatuagoan sor daiteke elektrizitatea. Teknologia asko hobetu da eta kostuak murriztu, horrek jada ekoizpen autonomoa sustatzeko aukera handiak eskaintzen ditu. Orain arteko sare egitura baliagarria da oraindik, sortzen den gehiegizko produkzioa bideratzeko, baina ez litzateke guztiz ezinbestekoa izango.

Elektrizitatearekin ikusten duguna beste alor batzuetan ere gertatzen ari da. Mundu berria eta zaharra borroka etengabean daude. Espainian, Europako legedi atzerakoienak aurrera atera dituzte energia alorrean.

Hala ere, fenomenoa orokorra da eta geldiezina. Interneten izan daitekeenaren aurrerapen bat ikusi ahal izango dugu. Teknologia banatuak, sare banatuagoak posible egiten dituztenak, marjinal izatetik, hedapen zabala edukitzera pasatzen ari dira. Web 2.0 paradigma gehien sozializatu zuen Tim O’Reillyk adibidez Bitcoin moneta banatuak erabiltzen duen blockchain teknologia plataforma bezala ikusten du.

Interneten eragin zabala badu honek, paraleloan energiaren sorkuntzan, jendartean, ekonomian… arlo guztietan izango du eragina, dena konektatuta baitago. Horregatik da hain garrantzitsua Interneten pribatutasuna, neutraltasuna, askatasuna… defendatzea.

Batzuek ez dute ikusten edo ez dute ikusi nahi, baina Oxfamek ateratako datuen arabera 2016an joerak jarraitzen badu, jendartearen %1ak beste %99ak baino ondasun gehiago izango du. Beraz, aberastasunaren banaketan neurriak hartu behar dira. Bestela ere, mundu berrian, %1 hori, sare zentralizatu bateko nodo garrantzitsuak, gero eta erasotzen errazago bihur daiteke. Eta Pakistango elektrizitate sarea bezala, ur-jauzi baten moduan erori. Guztiak dirudi ezinezko, egiten den arte.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Panglos

0
"Cœur de pirate" by Clara Palardy - Published with author's permission: Grosse Boîte / Dare To Care Records. Licensed under CC BY 3.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/File:C%C5%93ur_de_pirate.jpg#mediaviewer/File:C%C5%93ur_de_pirate.jpg

“Cœur de pirate” by Clara Palardy – Published with author’s permission: Grosse Boîte / Dare To Care Records. Licensed under CC BY 3.0 via Wikimedia Commons – http://commons.wikimedia.org/wiki/File:C%C5%93ur_de_pirate.jpg#mediaviewer/File:C%C5%93ur_de_pirate.jpg

Antoni Olivek idatzitako Qui vol el panglós? (Zeinek behar du panglos-a?) eleberria gomendatu nahi dizuet. 1992an eleberri txiki kategorian, zientzia fikzio UPC saria irabazi zuen. Urteak pasa arren, bertan planteatzen dituen erronkek egunerokotasun handia dute, eta gertuago senti ditzakegu orain.

Eleberrian, panglos izeneko itzulpen automatikorako gailu bat aurkezten du. Gailu horrek, hitz egindako hizkuntza hartu eta automatikoki eta berehalakoan itzultzen du ahots tonu propioa erabiliz. Emititzen den ahots originala ezkutatzen du, bi ahots ez emititzeko. Hartzaileak nahi duen hizkuntzan jaso dezake.

Itzulpena kalitate onekoa da ñabardurekin, baina munduko 42 hizkuntzetan bakarrik da posible oraindik. Azken finean horiek dira, itzulpen automatiko sistemak garatu dituztenak eleberria igarotzen den garairako.

Aitzakia hori baliatuz, oso egunerokoak senti ditzakegun eztabaidak eta dudak plazaratzen dira: teknologiaren aldaketa batek zein aldaketa ekar ditzazke hizkuntzen alorrean eta jendartean oro har? Hizkuntza frankoek zentzua lukete? Zein eragin du kultur komunitate edo herrien izaeran? Eta beste komunitateek erabiliko balute? Zein eragin luke hizkuntza gutxitu baten hizkuntza politikan? Eta normalizazioan? Erabili, ez erabili?

Goiz baino beranduago, panglos-a edo antzekorik izango da, ulermen mailan behinik behin. Hizkuntza teknologiak asko aurreratu dira azken urteetan itzulpen, ulermen, ahots prozesamendu eta baita sintesian ere.

Ez hori bakarrik. Skypek, adibidez, ahozko itzulpen automatikoa integratuko du bere teknologian. Google translatek, horrez gain, Word Lens erosi ondoren, irudiak ere automatikoki itzultzen ditu orain ingelesera (eta ingelesetik), frantsesetik, italiarretik, portugesetik, errusiarretik eta gaztelaniatik. Zuzenean kamerarekin itzuli nahi dugun edozein kartel, iragarki, informazio panel… apuntatu eta magia balitz bezala itzulpenarekin ordezkatuko du aplikazioak.

Geldiezina da, gure jendartea oraindik prestatuta ez badago ere. Ondoren, beste kasu askotan bezala, legedia, erabilpena, mugak, baldintzak… pentsatu eta martxan jarri beharko ditugu. Berriro frogatutzat gelditu da zientzia fikzioak etorkizunean emango diren zenbait erronka aurreikusteko ere balio duela.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Barne militarizazioa

0

Bundesarchiv, Bild 183-H28708 / CC-BY-SA [CC BY-SA 3.0 de (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/de/deed.en)], via Wikimedia Commons

Bundesarchiv, Bild 183-H28708 / CC-BY-SA [CC BY-SA 3.0 de (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/de/deed.en)], via Wikimedia Commons

Gaur, atzo baino eskubide gutxiagorekin esnatu gara. Ez, ez naiz Pariseko gertakariei buruz bakarrik ari. Horiek, gure munduaren deskonposizioa erakusten duten adierazle beldurgarriak izan arren, azpiko korronte orokor baten eszena beldurgarri bat gehiago dira.

Parisen adierazpen askatasunaren ustezko defentsan izandako manifestazioan, aspaldiko agintarien batasun irudikapen adierazgarrienetako bat ikusteko aukera izan dugu. Gerra global baten aurrean egongo bagina bezala, mobilizazio global baterako batasun dei bat bezala bizi dut.

Harrigarriak izan dira, aldiz, oinarrizko eskubideen defentsan atera diren horiek hurrengo egunetan komunikazio eta teknologiaren alorrean proposatutako neurriak. Erresuma Batuan, David Cameronen gobernuak adierazi du kontrolatu ezin dituen komunikazio zifratuak kontrolatu nahi dituela 2016. urterako. Espainiako Gobernuak, “ley mordaza” aurrera ateratzeaz gain, gure ordenagailuetan komunikazioak espiatzeko troiarrak sartzeko gaitasuna eskuratu nahi du. AEBetan eta Europan Interneteko komunikazioen pribatutasunaren aurkako legediak martxan jarri nahi dituzte.

Ez da teknologiari lotutako afera bakarrik. Gero eta ezegonkorragoak diren jendarteetan, kontrola zailago denean, eta zenbait tokitan alternatibak agertzen hasi direnean, kontrol hori beste era batera berreskuratzen saiatzen ari dira. Duela gutxira arte, Ekialdea deitutakoan tabu bat zen. Barne militarizazioaren bidez lortu behar badute ere.

Alemaniak aspaldi hartu zuen barne mugetan armada baimentzeko erabakia. AEBek material militarrarekin hornitu dituzte beren polizia gehienak. Espainiak, Euskal Herriko jendartearen aurka beste eraso bat egiteko, bere polizia militarraren (Guardia Zibilaren) indar erakustaldi bat egin nahi izan du. Frantziak, berriz, bere barne mugetan 10.000 militar mobilizatu ditu.

Eskubideen defentsaren aitzakiak guztiz kontrakoa bilatzen du: eskubideen murrizketa erabatekoa. Zizek-en testu bat dirudi guztiak, baina Pariseko agintarien argazkiak ondo irudikatzen zuen. Agintariak bakarrik zeuden, atzean ez zuten inor. Ondo dakite arazoa ez dela terrorismoa, guztiz kontrolatzen ez duten jendarte hori baizik. Herritarrak gara haien etsaiak, eta gugandik babesten ari dira, besterik ez.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.

Sinkronizazioa

0
"Waveform monitor". Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Waveform_monitor.jpg#mediaviewer/File:Waveform_monitor.jpg

“Waveform monitor”. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons – http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Waveform_monitor.jpg#mediaviewer/File:Waveform_monitor.jpg

Christian Huygens fisikari ospetsuak 1665. urtean, bere gelako paretean zeuden bi pendulu erlojuak sinkronizatzen zirela ikusi zuen. Magia zirudien fenomeno hark, nabaritzen zailak ziren bibrazio txikien ondorioz gertatzen zela frogatu zuen arte. Sinkronizazioaren atzean, oso indar garrantzitsuak ezkutatzen direla erakusten digu fenomenoak, gauzek duten dualtasuna, erritmoa, kausa-efektua…

2003. urtean Steven Strogatz-ek SYNC liburuan, sinkronizazioaren fenomenoa aztertzen du, erlojuak, unibertsoa, garuna, sareak… Gertakari askoren atzean, sinkronizazioak zein paper jokatzen duen azaltzen du bertan. Etorkizuna ulertzeko mekanismo baliagarri bezala ere aurkezten du, gure jendartean gertatzen diren mekanismo asko ulertzeko moduan, Internet garai hauetan bereziki.

Sinkronizazio bidez, gizakiok ditugun portaera asko ere azal daitezke, nahigabe sinkronizatzen ditugun txalo zaparradak edota kanpo futboletako oihuak eguneroko adibide garbiak dira. Aldiz, Interneteko sare sozialen bidez sortzen diren fenomenoak azaltzen zailago badira ere, zientziaren bidez gero eta ulergarriagoak izango dira, baina oraindik ere hauetako asko ezingo ditugu iragarri.

Hala ere, SYNC liburura bueltatuz, adibide oso berezi eta ikusgarria azaltzen du Strogatzek. Malaysiako ibaietan urtean garai zehatz batean, ipurtargi arrek argia sortzen dute etengabe, emeak erakartzeko, deigarri egiteko. Bakoitzak sortutakoa, aldiz, ondokoekin sinkronizatzera iristen dira, ikuskizun ikusgarria eraginez.

Antzeko zerbait gertatuko da seguru Bilbon U10ean ere, ziur. Astebukaera honetan presoen eskubideen urraketaren aurkako mobilizazioan milaka pertsonak ipurtargiak bezala, argi makilak eskuetan hartu eta munduari era sinkronizatu batean, argi daukatela esango diote.

Ipurtargiak balira bezala, pertsona hauek sareak, megafonia eta teknologia erabiliko dute haien artean komunikatzeko. Prestaketetan ere http://nowbilbora.org eta Interneteko sare sozialak erabili dituzten moduan. Momentua iristean, zuzenean sinkronizazioa nola gertatzen den ikusteko aukera izango dugu denok.

Sinkronizazioaren azterketak, Internet, sareak, natura, unibertsoa eta jendartea ulertzen laguntzen digute, baina zergatik ez baita bizitza bera beste era batera ikusteko aukera eman ere, gozatu taupadak ere sinkronizatzen dira eta.

Artikulu hau Berria egunkarian publikatu da Irlen Sarea atalean.